Ljubavna priča o mržnji

Vedran Grahovac

VedranGrahovacZa one koji prate domaću filmsku scenu, reditelj Rajko Grlić i pisac/kolumnista Ante Tomić, asocijacija su na film Karaula iz 2006. godine. Kao film koji je doživeo veliku popularnost na prostorima bivše Jugoslavije i bio prihvaćen prilično dobro od strane publike, iz današnje perspektive, za Karaulu možemo reći da je postala obavezno štivo za sve koji iole prate domaći film. Kao rezultat druge po redu saradnje proslavljenog reditelja i čuvenog kolumniste, nastao je Ustav Republike Hrvatske, koji se ovih dana počeo prikazivati u bioskopima.

Rajko Grlić, uspeo je da sjajan, inteligentan  i  tomićevski duhovit scenario  pretoči u jednu ozbiljnu,  društveno angažovanu, na trenutke  humornu  dramu. Ljubavna priča o mržnji, kako stoji u podnaslovu knjige, odnosno scenarija, Ustav Republike Hrvatske, je priča o nama, našim komšijama, rođacima i  prijateljima. Iako se bavi hrvatskim društvom, suštinski govori o prostoru zvanom Balkan, ljudima punim predrasuda i netolerancije prema svima koji su drugačiji. Ono što je zabrinjavajuće jeste činjenica da je ta mržnja i netolerancija prisutna kod intelektualaca, takozvane kulturne elite i da je sistemski podržavana od strane društva. Ipak, videćemo da  kod većine nas postoji i onaj deo ličnosti, kome je bitna pre svega ljudskost i dobrota. Neko naše drugo ja, koje odstupa od društveno nametnutih obrazaca ponašanja, oslobođjeno svih predrasuda i mržnje. Put do tog skrivenog ja veoma je težak, naročito na Balkanu,  ali ipak postoji. Takođe, ovo je i film o ljubavi i njenoj moći da zbliži naizgled nespojive ljude. Ako je istinska, ljubav je univerzalna i ne može se ograničavati na nacionalne, političke, socijalne i polne razlike, poručuju nam Tomić i Grlić.

Kroz živote i odnose aktera ovog filma,  u ovom slučaju komšija jedne zagrebačke zgrade, Grlić i Tomić pokušavaju da prenesu  sliku hrvatskog društva, ali na jedan pomalo netipičan način. Tu imamo Vjekoslava, uglednog profesora istorije, Hrvata desničara, proustaški orijentisanog, čije zidove stana krase slike Ante Pavelića i Franje Tuđmana. Njegove komšije, bračni par Ante i Maja, kada god ga sretnu upućuju mu srdačne  pozdrave, na koje Vjekoslav nikad ne odgovara. Razlog tog ignorisanja leži u činjenici da  je Ante Srbin, a to je Vjekoslavu sasvim dovoljno.

ustav_2

Ono što je netipično u ovoj priči, bar za naše prostore, jeste činjenica da je jedan hrvatski nacionalista još i homoseksualac, koji se noću šminka, oblači haljine i kao takav, redovno  posećuje lokalni bar. On je oličenje osobe ispunjene ogromnom količinom ljubavi i mržnje istovremeno, i na neki način, protivrečan sam sebi. Životi ovih komšija na jedan tragikomičan način bitno će se povezati, onog momenta kada jedne noći, Vjekoslava pretučenog dovedu u bolnicu, u kojoj će ga primiti i previti upravo njegova komšinica Maja.

Uz odlično napisan scenario, treba pomenuti i sjajnu glumu. Lik Vjekoslava Kralja,  odlično je izneo Nebojša Glogovac, koji je rekao da mu je ovo jedna od zanimljivijih i zahtevnijih uloga u karijeri. Dejan Aćimović  kao Ante, stvorio je lika koji je sirov, dobrodušan i jedan od onih koji gledaocima prirasta k srcu. U nekim segmentima, Ustav Republike Hrvatske, na trenutke me je  podsetio na filmove Pedra Almodovara, koji često radnju  svojih filmova smešta u  mračne stanove, čiji likovi homoseksualci, svoj život žive noću na ulicama i u barovima. Kao šlag na tortu, uz odjavnu špicu ide glas fenomenalne Josipe Lisac i pesma Riječ koja nas je uvrijedila,  koja upotpunjuje celokupni filmski doživljaj.

Sve u svemu, možda i najzreliji film Rajka Grlića, koji je zajedno sa Tomićem  skupio hrabrosti da se bavi temama koje na našim prostorima i nisu baš popularne.Kvalitet ovog ostvarenja prepoznali su i na filmskom festivalu u Montrealu, dodelivši mu nagradu Grand prix des Amériques za najbolji film. Filmovi poput ovoga, preko su nam potrebni jer svojom porukom i problemima na koje ukazuju, izlaze iz samog filmskog okvira, postajući edukativni i društveno bitni. Ustav Republike Hrvatske će vas na trenutke zabrinuti, emotivno dirnuti, ali i nasmejati. Kao takav, ima potencijala da bude hit u bioskopima i doživi veliki uspeh kod publike, poput Karaule.

 

Režija: Rajko Grlić

Scenario: Rajko Grlić, Ante Tomić

Država: Hrvatska

Ocena:5/5

 

Leave a Reply